Trong bài viết này tôi sẽ chia sẻ cho các bạn có mong muốn học sửa chữa biến tần mà chưa biết bắt đầu từ đâu cần những kiến thức và thiết bị gì để người chưa biết gì về điện tử có thể trở thành 1 chuyên gia sửa chữa biến tần để có được 1 công việc thu nhập cao hoặc có thể dễ dàng xin việc vào các nhà máy, công ty sửa chữa biến tần để làm được việc chứ không phải chỉ trên lý thuyết dựa trên kinh nghiệm 15 năm trong nghề sửa chữa biến tần của tôi bằng những đúc rút thực tế kinh nghiệm thực chiến trực tiếp sửa chữa qua hàng nghìn biến tần các hãng khác nhau
Bước 1. Sử dụng đồng hồ kim, số, mỏ hàn, hút thiếc, máy khò
Sử dụng đồng hồ kim
Đồng hồ kim là thiết bị được sử dụng rất nhiều trong sửa chữa biến tần được dùng chủ yếu để đo thông mạch xác định xem mạch đứt hay không, đo diode, transistor, mosfet, cầu chì, cuộn dây, led…Xem chi tiết cách sử dụng tại đây
Sử dụng đồng hồ số
Đồng hồ số là thiết bị cũng được sử dụng thường xuyên trong sửa chữa biến tần chủ yếu dùng đo điện áp AC, DC, đo tần số, đo thông mạch…giữa đồng hồ số và đồng hồ kim mỗi loại có thế mạnh và ứng dụng riêng cần biết cách sử dụng linh hoạt giữa 2 thiết bị này trong từng trường hợp xem chi tiết sử dụng đồng hồ số tại đây
Sử dụng mỏ hàn để hàn linh kiện cắm và linh kiện dán SMD
Kỹ năng sử dụng mỏ hàn là điều đầu tiên trong sửa chữa các thợ sửa chữa biến tần cần phải thuần thục kỹ năng này đề hàn tháo gỡ linh kiện ra để thay thế sửa chữa mà không làm đứt chân hỏng mạch cần phải rèn luyện để đạt được kỹ năng như máy hàn để tránh khách hàng hoặc thợ khác kiểm tra được mình đã sửa chữa gì
Sử dụng hút thiếc để hút linh kiện ra khỏi mạch điện tử
Hút thiếc là thiết bị được sử dụng thường xuyên trong sửa chữa biến tần để hút các linh kiện cắm ra khỏi mạch và đặc biệt được dùng để hút IGBT công suất vì biến tần chết IGBT chiếm 50% các lỗi
Sử dụng nhựa thông, mỡ hàn, mỡ khò
Trong quá trình hàn tháo gỡ linh kiện và lắp vào phải sử dụng nhựa thông, mỡ hàn để đảm bảo mối hàn đẹp và tháo gỡ linh kiện ra dễ dàng gia khả năng tiếp xúc giữ đầu mỏ hàn và thiếc của mối hàn.
Sử dụng máy khò để tháo linh kiện dán, chip vi xử lý
Với linh kiện dán và đặc biệt là chip có nhiều hàng chân hoặc chip chân gầm thì bắt buộc phải sử dụng máy khò mới tháo được linh kiện ra khỏi mạch.
Bước 2. Nhận dạng, cách đọc thông số, cách đo các linh kiện thụ động như điện trở, tụ điện, cuộn dây, cầu chì
Cách đọc và đo giá trị điện trở cắm, dán
Điện trở là linh kiện sử dụng rất nhiều trong biến tần việc hiểu được cấu tạo chức năng và cách đo đạc điện trở là điều cần thiết để kiểm tra bo mạch điện tử biến tần xác định linh kiện sống chết để thay thế
Cách đọc và đo giá trị tụ điện
Tụ điện cũng là linh kiện sử dụng rất nhiều trong biến tần và thường xuyên hỏng học sau 1 thời gian dài hoặc không biết sử dụng cắm nhầm điện áp ngưỡng của biến tần cũng gây chết tụ điện rất nhiều nên việc hiểu về cấu tạo, ứng dụng và cách kiểm tra tụ điện cũng là điều cần thiết
Cách đọc và đo cuộn dây
Cuộn dây là linh kiện cũng được sử dụng trong biến tần tuy không nhiều nhưng việc nhận biết cuộn dây và cách đo cuộn dây chúng to cũng nên biết
Cách đọc và đo cầu chì
Cầu chì là linh kiện chết đầu tiên trong khi sự cố biến tần xảy ra khi bị chập cháy để bảo vệ biến tần nên chúng ta cũng nên hiểu biết về cầu chì về thông số để thay thế đúng loại hoặc tương đương
Bước 3. Hiểu về nguyên lý hoạt động và ứng dụng của các IC số thường dùng
Hiểu về opto nguyên lý hoạt động, ứng dụng, cách đo
Opto là một linh kiện điện tử được sử dụng để truyền tín hiệu giữa hai mạch điện mà không có kết nối điện trực tiếp. Nó hoạt động dựa trên nguyên lý ánh sáng để cách ly và truyền tín hiệu thường sử dụng trong các mạch driver kích IGBT thường bị hỏng khi IGBT bị hỏng nên chúng ta cũng phải tìm hiểu về cách đo để xác định opto sống chết còn thay thế nếu opto chết không được thay thế mà chúng ta thay đổi IGBT thì sau khi sửa chữa biến tần xong lại gây chết IGBT lại gây tốn kém trong quá trình sửa chữa.
Hiểu về IC số họ 74HC nguyên lý hoạt động, ứng dụng và cách đo
IC số được sử dụng rất nhiều trong mạch điều khiển dùng để đệm tín hiệu từ vi xử lý ra hoặc ghi dịch để hiển thị led 7 thanh trong màn hình biến tần cũng rất hay bị lỗi gây mất tín hiệu nên chúng ta cũng phải tìm hiểu để biết nguyên lý hoạt động và cách đo của nó để còn kiểm tra được sống chết và thay thế khi sửa chữa
Hiểu về oamp nguyên lý hoạt động, ứng dụng và cách đo
OAMP có 2 chức năng là khuếch đại tín hiệu và so sánh tín hiệu nhưng trong biến tần chủ yếu sử dụng chức năng so sánh tín hiệu trong cách mạch báo lỗi quá dòng, quá áp, thấp áp để bảo vệ biến tần cũng rất dễ hỏng gây ra báo lỗi làm biến tân khỏng hoạt động.
Bước 4. Tìm hiểu về các linh kiện công suất Diode, Transistor, Mosfet, IGBT, Thyristor
Hiểu về Diode cấu tạo, phân loại, nguyên lý hoạt động, ứng dụng và cách đo
Hiểu về Transistor cấu tạo, phân loại, nguyên lý hoạt động, ứng dụng và cách đo
Hiểu về Mosfet cấu tạo, phân loại, nguyên lý hoạt động, ứng dụng và cách đo
Hiểu về IGBT cấu tạo, phân loại, nguyên lý hoạt động, ứng dụng và cách đo
Hiểu về Thyristor cấu tạo, phân loại, nguyên lý hoạt động, ứng dụng và cách đo
Bước 5. Tìm hiểu nguyên lý hoạt động ứng dụng biến tần
Bước 6. Tìm hiểu cách cài đặt biến tần
Bước 7. Sửa chữa phần cứng biến tần
Cấu tạo sơ đồ các khối của biến tần
- Các loại mạch nguồn thường sử dụng trong biến tần
- Mạch điều khiển
- Mạch Driver điều khiển IGBT
- Mạch báo dòng
- Mạch nạp
- Khối chỉnh lưu
- Khối nghịch lưu
- Khối tụ điện D
Các lỗi thường gặp và cách sửa
- Lỗi chết công suất nổ IGBT
- Lỗi chết chỉnh lưu
- Báo lỗi quá dòng OC
- Báo lỗi quá áp OV
- Báo lỗi điện áp thấp LVT
- Lỗi run không có điện áp ra động cơ
- Lỗi điện áp ra 3 pha U,V,W không đều